Początki: modlitwa i narodziny brązu
Historia talerza sięga około 3000 r. p.n.e., starożytnej Mezopotamii i starożytnego Egiptu. Wszystko zaczęło się, gdy ludzie nauczyli się łączyć miedź i cynę, by uzyskać brąz – stop zarazem wytrzymały i dźwięczny.
Ówczesne talerze nie były płaskimi krążkami, jakie znamy dziś. Większość z nich była mała, z głęboką kopułą. Służyły nie tyle do muzykowania dla przyjemności, ile w obrzędach religijnych – do odpędzania zła lub dawania znaku bogom.
Ostry, wysoki dźwięk metalu uderzającego o metal uważano za święty – za dźwięk, który może dotrzeć do niebios lub odpędzić złe duchy.
Osmańska muzyka wojskowa i wyjątkowy stop
Bezpośrednie korzenie dzisiejszych talerzy (talerzy w stylu tureckim) sięgają XVII-wiecznego Imperium Osmańskiego. To właśnie tam nastąpił największy przełom w historii talerza.
Uważa się, że około XVII wieku w Konstantynopolu (dzisiejszym Stambule) ustalono skład wyjątkowego stopu na bazie miedzi i cyny. To prekursor brązu B20 (80% miedzi, 20% cyny), do dziś uznawanego za standard w talerzach profesjonalnych.
Talerze z tego stopu miały znacznie bogatsze alikwoty i były znacznie wytrzymalsze niż wszystko, co powstało wcześniej. Początkowo były instrumentami mehteru, osmańskiej orkiestry wojskowej, używanymi na polu bitwy, by dodawać żołnierzom ducha i zastraszać wroga. Wkrótce ich potężne brzmienie miało oczarować świat zachodniej muzyki klasycznej.
Do orkiestry i ku nowoczesności
Pod koniec XVIII wieku kompozytorzy tacy jak Mozart i Beethoven przyczynili się do spopularyzowania „stylu tureckiego” (alla turca), sięgając po egzotyczne brzmienie tureckich orkiestr wojskowych. Dzięki temu talerz zapewnił sobie miejsce wśród orkiestrowych instrumentów perkusyjnych.
W XIX wieku, na fali rewolucji przemysłowej, produkcja poczyniła postępy. Mimo to obróbka powierzchni zwana młotkowaniem wciąż pozostawała w rękach rzemieślników.
Wynikające z ręcznej pracy różnice między poszczególnymi talerzami stały się kluczowym czynnikiem, który podniósł talerz z rangi zwykłej metalowej blachy do rangi jedynego w swoim rodzaju instrumentu.
Narodziny jazzu i miejsce w zestawie perkusyjnym
Wraz z narodzinami jazzu w Ameryce na początku XX wieku rola talerza zmieniła się diametralnie. Instrument, którego używano do pojedynczych akcentów, stał się instrumentem prowadzącym rytm.
- Pojawienie się hi-hatu: Zaczęło się od „sock cymbal” – talerzy obsługiwanych nogą tuż nad podłogą – które z czasem podniesiono na tyle wysoko, by można było grać na nich pałkami.
- Talerz ride zyskuje pozycję: W latach 40. legendarni perkusiści, tacy jak Kenny Clarke, przenieśli prowadzenie rytmu z werbla na talerz. Dzięki temu rytm legato grany na talerzu ride stał się sercem jazzu.
W tej epoce oczekiwano, że talerze będą cieńsze i bardziej muzykalne, reagujące na najdelikatniejszy dotyk grającego. To źródło współczesnych talerzy jazzowych i ekspresyjnego brzmienia, do którego sami dążymy.
Rockowy zryw i era mocy
Od końca lat 60. do lat 70., wraz z rozkwitem muzyki rockowej, od talerzy oczekiwano jeszcze większej głośności i wytrzymałości. Aby dorównać głośnym wzmacniaczom gitarowym, talerze stały się grubsze i zyskały większe kopuły.
W tym okresie upowszechniła się też bardziej powtarzalna produkcja z wykorzystaniem blachy z brązu (np. stopu B8). Na profesjonalnych scenach za ideał wciąż uchodzi jednak tradycyjne brzmienie ręcznie młotkowanego brązu B20.
Od dziś ku przyszłości: realia wokół talerzy i nasz wybór
Dziś wytwarzanie talerzy wciąż się rozwija, łącząc tradycję z projektowaniem. Za tym kryje się jednak rzeczywistość, od której nie da się uciec.
Wraz ze zmianami w światowej gospodarce i rosnącymi cenami talerze przestały być codziennym narzędziem pracy, a stały się instrumentami z najwyższej półki, po które trudno sięgnąć.
Z własnego doświadczenia wiem, jak często – częściej, niż jestem w stanie zliczyć – przyjaciele z powodów finansowych rezygnowali z muzyki i rozstawali się z instrumentami, które były dla nich skarbem. Instrument, który powinien wspierać wolność wyrażania siebie, z powodu swojej ceny staje na drodze pasji perkusisty. Dla sceny muzycznej nie ma nic smutniejszego.
Przyszłość, jaką wyobrażamy sobie w VEQUS, nie polega na tworzeniu dzieł sztuki, które może podziwiać tylko nieliczne grono.
Bezkompromisowa wartość (Value) i jakość (Quality) – dla nas wszystkich (Us).
Idea stojąca za naszą nazwą to nie tylko slogan. To obietnica dla nas wszystkich, którzy kochamy muzykę.
Projektując jakość naszych talerzy w Japonii i współpracując bezpośrednio z zagranicznymi warsztatami o światowym poziomie umiejętności, eliminujemy wszystko, co zbędne, i dążymy do prawdziwego brzmienia, gotowego na scenę od pierwszego dnia. Robimy to po to, by jak najwięcej perkusistów mogło bez kompromisów uzyskać brzmienie, o jakim marzą, i dalej iść naprzód z muzyką – dla nas samych sprzed lat i dla przyjaciół, których wspominamy.
Aby każdy, kto kocha perkusję i tak wspaniały instrument jak talerz, mógł nadal z dumą stawać na scenie. VEQUS chce być blisko perkusistów i wspierać każde wyzwanie, które podejmują.
