Οι απαρχές: η προσευχή και η γέννηση του μπρούντζου
Η ιστορία του πιατινιού ανάγεται περίπου στο 3000 π.Χ., στην αρχαία Μεσοποταμία και στην αρχαία Αίγυπτο. Όλα ξεκίνησαν όταν οι άνθρωποι έμαθαν να αναμειγνύουν χαλκό και κασσίτερο για να παράγουν μπρούντζο, ένα κράμα ανθεκτικό και ταυτόχρονα με πλούσια αντήχηση.
Τα πιατίνια εκείνης της εποχής δεν ήταν οι επίπεδοι δίσκοι που γνωρίζουμε σήμερα. Τα περισσότερα ήταν μικρά, με βαθιά καμπάνα. Χρησιμοποιούνταν λιγότερο για την απόλαυση της μουσικής και περισσότερο σε θρησκευτικές τελετές, για να διώχνουν το κακό ή για να στέλνουν σήμα στους θεούς.
Ο κοφτερός, οξύς ήχος του μετάλλου που χτυπά σε μέταλλο θεωρούνταν ιερός, ένας ήχος που μπορούσε να φτάσει στους ουρανούς ή να διώξει τα κακά πνεύματα.
Η οθωμανική στρατιωτική μουσική και ένα ιδιαίτερο κράμα
Οι άμεσες ρίζες των σημερινών πιατινιών (των πιατινιών τουρκικού τύπου) βρίσκονται στην Οθωμανική Αυτοκρατορία του 17ου αιώνα. Εδώ ήρθε η μεγαλύτερη καμπή στην ιστορία του πιατινιού.
Γύρω στον 17ο αιώνα, στην Κωνσταντινούπολη (τη σημερινή Ιστανμπούλ), λέγεται ότι καθιερώθηκε ένα ιδιαίτερο κράμα με βάση τον χαλκό και τον κασσίτερο. Αυτός είναι ο πρόδρομος του μπρούντζου B20 (80% χαλκός, 20% κασσίτερος), που θεωρείται ακόμη και σήμερα το πρότυπο για τα επαγγελματικά πιατίνια.
Τα πιατίνια από αυτό το κράμα είχαν πολύ πλουσιότερες αρμονικές και πολύ μεγαλύτερη αντοχή από οτιδήποτε προηγούμενο. Αρχικά ήταν όργανα του μεχτέρ, της οθωμανικής στρατιωτικής μπάντας, και χρησιμοποιούνταν στο πεδίο της μάχης για να εμψυχώνουν τους στρατιώτες και να εκφοβίζουν τον εχθρό. Σύντομα, ο συντριπτικός τους ήχος θα μάγευε τον κόσμο της δυτικής κλασικής μουσικής.
Στην ορχήστρα και στη σύγχρονη εποχή
Στα τέλη του 18ου αιώνα, συνθέτες όπως ο Μότσαρτ και ο Μπετόβεν συνέβαλαν στη διάδοση του «τουρκικού ύφους» (alla turca), δανειζόμενοι τον εξωτικό ήχο των τουρκικών στρατιωτικών μπαντών. Έτσι, το πιατίνι κατοχύρωσε τη θέση του ως κρουστό της ορχήστρας.
Τον 19ο αιώνα, η κατασκευή εξελίχθηκε στο κύμα της Βιομηχανικής Επανάστασης. Ακόμη κι έτσι, η επεξεργασία της επιφάνειας που είναι γνωστή ως σφυρηλάτηση παρέμενε στα χέρια των τεχνιτών.
Αυτές οι χειροποίητες διαφορές από πιατίνι σε πιατίνι έγιναν βασικό στοιχείο που ανέδειξε το πιατίνι από ένα απλό μεταλλικό φύλλο σε ένα μοναδικό όργανο.
Η γέννηση της τζαζ και μια θέση στα ντραμς
Με τη γέννηση της τζαζ στην Αμερική των αρχών του 20ού αιώνα, ο ρόλος του πιατινιού άλλαξε δραματικά. Αυτό που χρησιμοποιούνταν για μια μεμονωμένη έμφαση έγινε όργανο για να κρατά τον χρόνο.
- Η εμφάνιση του hi-hat: Ξεκίνησε ως «sock cymbal», που παιζόταν με το πόδι κοντά στο πάτωμα, και τελικά υψώθηκε αρκετά ώστε να παίζεται με μπαγκέτες.
- Το ride καθιερώνεται: Τη δεκαετία του 1940, θρυλικοί ντράμερ όπως ο Kenny Clarke μετέφεραν το κράτημα του χρόνου από το ταμπούρο στο πιατίνι. Έτσι, το legato μοτίβο στο ride έγινε ο χτύπος της καρδιάς της τζαζ.
Εκείνη την εποχή, από τα πιατίνια άρχισε να ζητείται να είναι πιο λεπτά και πιο μουσικά, ώστε να ανταποκρίνονται στο πιο ευαίσθητο άγγιγμα του μουσικού. Από εδώ προέρχονται τα σύγχρονα πιατίνια της τζαζ, καθώς και ο εκφραστικός ήχος που επιδιώκουμε κι εμείς.
Η ορμή της ροκ και η εποχή της δύναμης
Από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 έως τη δεκαετία του 1970, καθώς η ροκ μουσική απογειωνόταν, από τα πιατίνια ζητήθηκε ακόμη μεγαλύτερη ένταση και αντοχή. Για να ανταγωνιστούν τους δυνατούς ενισχυτές κιθάρας, τα πιατίνια έγιναν παχύτερα, με μεγαλύτερες καμπάνες.
Την ίδια περίοδο διαδόθηκε και μια πιο ομοιόμορφη παραγωγή με μπρούντζο σε φύλλα (όπως το κράμα B8). Στις επαγγελματικές σκηνές, όμως, ο παραδοσιακός ήχος του σφυρηλατημένου στο χέρι μπρούντζου B20 εξακολουθεί να θεωρείται το απόλυτο.
Από το σήμερα στο μέλλον: η πραγματικότητα γύρω από τα πιατίνια και μια επιλογή
Σήμερα, η κατασκευή πιατινιών συνεχίζει να εξελίσσεται μέσα από έναν συνδυασμό παράδοσης και σχεδιασμού. Πίσω από αυτό, όμως, υπάρχει μια πραγματικότητα που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε.
Με τις αλλαγές στην παγκόσμια οικονομία και την άνοδο των τιμών, τα πιατίνια έχουν πάψει να είναι καθημερινά εργαλεία της δουλειάς και έχουν γίνει όργανα υψηλής κατηγορίας, δύσκολα προσβάσιμα.
Κοιτάζοντας πίσω στη δική μου εμπειρία, έχω δει φίλους να εγκαταλείπουν τη μουσική για οικονομικούς λόγους και να αποχωρίζονται όργανα που αγαπούσαν, περισσότερες φορές απ’ όσες μπορώ να μετρήσω. Ένα όργανο που θα έπρεπε να στηρίζει την ελευθερία της έκφρασης καταλήγει, λόγω της τιμής του, να γίνεται εμπόδιο στο πάθος ενός ντράμερ. Για τη μουσική σκηνή, δεν υπάρχει τίποτα πιο θλιβερό.
Το μέλλον που οραματιζόμαστε στη VEQUS δεν αφορά τη δημιουργία έργων τέχνης για να τα θαυμάζουν λίγοι εκλεκτοί.
Ασυμβίβαστη αξία (Value) και ποιότητα (Quality), για όλους εμάς (Us).
Η ιδέα πίσω από το όνομά μας δεν είναι απλώς ένα σύνθημα. Είναι μια υπόσχεση προς όλους εμάς που αγαπάμε τη μουσική.
Σχεδιάζοντας την ποιότητα των πιατινιών μας στην Ιαπωνία και συνεργαζόμενοι απευθείας με εργαστήρια του εξωτερικού που διαθέτουν τεχνογνωσία παγκόσμιου επιπέδου, περιορίζουμε καθετί περιττό και επιδιώκουμε έναν αληθινό ήχο, έτοιμο για τη σκηνή από την πρώτη μέρα. Το κάνουμε ώστε όσο το δυνατόν περισσότεροι ντράμερ να αποκτούν τον ήχο που ονειρεύονται χωρίς συμβιβασμούς και να συνεχίζουν να προχωρούν με τη μουσική, για χάρη του εαυτού που κάποτε ήμασταν και των φίλων που θυμόμαστε.
Ώστε όλοι όσοι αγαπούν τα ντραμς και το υπέροχο όργανο που λέγεται πιατίνι να συνεχίσουν να στέκονται στη σκηνή με περηφάνια. Η VEQUS επιθυμεί να παραμένει κοντά στους ντράμερ και να στηρίζει κάθε πρόκληση που αναλαμβάνουν.
