Soorten & basiskennis

Soorten bekkens
De belangrijkste typen en hoe ze je klank bepalen

Op een drumstel bepalen bekkens voor een groot deel de sfeer en het gevoel van ruimte van het hele optreden. Speel dezelfde frase, verander alleen het bekken, en de indruk van de hele band kan verschuiven. Bekkens lijken op het eerste gezicht misschien op elkaar, maar type, maat, dikte en de manier waarop ze gemaakt zijn, veranderen de klank enorm. Dit artikel loopt de belangrijkste soorten bekkens langs en laat zien wat elk type onderscheidt.

De redactie van VEQUS Cymbals

Crashbekkens: hier komt de energie vandaan

Crashbekkens gebruik je voor accenten en grote momenten in een nummer. Ze markeren vaak het begin van een refrein of vallen samen met een hit van de band, en daardoor zijn het misschien wel de bekkens die de meeste emotie van het hele drumstel dragen.

Zestien tot achttien inch is de standaard, maar steeds meer drummers kiezen tegenwoordig voor grotere maten. Maat en dikte veranderen het karakter flink: dunnere modellen openen snel met een delicate klank, terwijl dikkere meer volume en kracht geven.

En de laatste tijd draait het niet alleen om luid en spectaculair. Crashes met een complexer karakter, omschreven als donker, droog, trashy of warm, zijn ook populair geworden.

Hybrid CRASH (18")
Traditional CRASH (18")

Hi-hats: waar nuance het meest te horen is

Een hi-hat is een paar bekkens, het ene boven het andere. Meestal houdt hij het hele nummer door de time vast, en daardoor is dit het onderdeel waarin de timing en groove van een drummer het duidelijkst doorkomen.

Veertien inch is de meest voorkomende maat, maar losser klinkende hi-hats van 15 inch en strakke modellen van 13 inch en kleiner zijn ook populair.

Een hi-hat is niet zomaar een bekken dat “tsjik-tsjik” doet. Er is de luchtige klank als hij een klein beetje openstaat, de “tsjik” als hij sluit, hoe snel hij reageert als je het pedaal indrukt: de verschillen in nuance zijn heel fijn.

Vooral bij opnames kan de textuur van de hi-hat alleen al bepalen hoe een heel nummer overkomt.

Traditional HI-HAT PAIR (14")
Een hi-hat op zijn standaard

Ridebekkens: de ruggengraat van de groove

De ride is een groot bekken dat vooral wordt gebruikt om de time vast te houden. Maten van ongeveer 20 tot 22 inch zijn de norm. Een ride is dikker dan een crash, met een heldere, goed gedefinieerde stokklank.

Wat drummers van een ride verwachten, verschilt sterk per genre. In de jazz ligt de nadruk op een “legato”-gevoel, waarbij elke slag natuurlijk overvloeit in een wash van zich verspreidende boventonen. In de rock gaat de voorkeur uit naar een heldere ping die door de band heen snijdt, en een krachtige belklank.

Steeds meer drummers houden ook van “crash rides”, die ook op een natuurlijke manier crashen.

Traditional RIDE (20")
Een ridebekken op een drumstel

Chinabekkens: een effect met serieuze impact

Een chinabekken heeft een kenmerkende vorm, met een rand die omhoog krult. Anders dan bij een gewoon bekken is de klank rumoerig en rauw.

De naam “China” komt van de oorsprong in Chinese gongs en traditionele Chinese bekkens.

Het begon als iets heel anders dan de drumbekkens van nu. Doordat het zich aanpaste aan luide muziek zoals rock en metal, ontwikkelde het zich naar een klank met een sterkere aanslag die overal doorheen snijdt.

De chinabekkens die de meeste mensen nu gebruiken, hebben dus nog elementen van het traditionele Chinese bekken, maar hebben zich op hun eigen manier ontwikkeld tot effectbekkens voor moderne muziek.

Vooral in rock en metal zijn ze een vaste waarde, maar de laatste tijd duiken ze ook op in pop en fusion, waar drummers ze gebruiken als een accent dat bewust opvalt.

Kleinere maten geven een scherpe, korte aanslag; hoe groter ze worden, hoe explosiever de klank zich verspreidt. Bij china’s loopt de smaak van drummers sterk uiteen, en daardoor zijn het bekkens waarin de persoonlijkheid van een opstelling het sterkst naar voren komt.

Brilliant CHINA (18")
Legend CHINA (18")

Meer over china’s lees je in Wat is een chinabekken?

Splashbekkens: een kort, mooi accent

Splashbekkens zijn klein, ongeveer 6 tot 12 inch. Ze klinken hoger dan een crash, met een korte uitklank.

Omdat ze een accent toevoegen dat maar een moment oplicht, worden ze veel gebruikt in fusion, pop en technisch spel. Een splash schreeuwt niet om aandacht, maar afhankelijk van hoe je hem gebruikt, kan hij het gevoel van een heel nummer veranderen.

Legend SPLASH (10")
SPLASH (10")

Effectbekkens: speciale modellen die steeds meer opvallen

In de huidige drumwereld draait het niet alleen om de klassieke crash en ride. Effectbekkens met een bijzondere textuur worden steeds populairder.

Nu opnames en video’s overal zijn, vragen steeds meer situaties om een klank die in een oogwenk indruk maakt, niet alleen om volume en doordringendheid.

De meest typische daarvan zijn effectbekkens met gaten erin.

Vented bekkens: speciale modellen met een trashy klank

Vented bekkens zijn effectmodellen met meerdere gaten in het bekken.

Elke fabrikant heeft er een eigen naam voor, dus je komt allerlei namen tegen voor hetzelfde basisidee.

De gaten veranderen hoe het bekken door de lucht beweegt, en dat geeft een snelle aanslag, een kortere sustain, ruisende boventonen en een aanslag die lijkt te exploderen.

Vooral in luide genres en moderne metal worden ze een standaard, maar de laatste tijd worden ze ook steeds vaker in pop en fusion gebruikt als accenten met textuur.

Gaten zijn ook niet alleen voor crashes; je vindt ze ook op china’s en splashes. Een kleine vented splash geeft een heel scherp accent, en een grote vented china kan een intens trashy klank leveren.

Een ander kenmerk van deze effectbekkens is dat de namen per fabrikant verschillen.

Bij VEQUS heten de modellen met een paar grote gaten VENT CRASH en VENT CHINA.

De modellen met veel kleine gaten vormen de REVO-lijn:

  • REVO CRASH
  • REVO SPLASH
  • REVO CHINA

Die verschillende namen zijn niet alleen productnamen. Ze verraden ook iets van het klankconcept dat elke fabrikant voor ogen heeft.

VENT CRASH
Legend VENT CHINA, 6 gaten (16")
Brilliant CHINA vergeleken
Legend CHINA vergeleken

Stacks: het idee om de ruis zelf te bespelen

Een opstelling die de laatste jaren bijzonder populair is geworden, is de “stack”: meerdere bekkens op elkaar gemonteerd om een bewust rumoerige, droge klank te maken.

Bijvoorbeeld:

  • Splash + china
  • Crash + splash
  • Twee vented bekkens samen

De mogelijke combinaties zijn eindeloos.

In plaats van de mooie, nagalmende klank van een gewoon bekken geeft een stack je iets korts en droogs:

“Ksjh.”
“Psjh.”
“Tsjk.”

Die droge, punchy klank past vooral goed bij de pop, hiphop, gospel en R&B van nu. Tegenwoordig zijn er ook genoeg modellen die speciaal voor stacks zijn gemaakt.

Drie bekkens van 12, 14 en 16 inch op elkaar gestapeld

Belbekkens: alleen de cup

Een belbekken ziet eruit als de cup van een ridebekken die eraf is gehaald en tot een zelfstandig bekken is gemaakt.

Het is klein, maar heeft een heel harde, heldere ping. De toon neigt naar het hoge register, sterk metaalachtig, met een scherpe snijkracht.

Vooral progressieve en technische drummers houden er vaak van, omdat het zelfs in complexe passages overeind blijft. Een belbekken kan ook dienen als melodisch accent, een andere rol dan die van een crash of china.

Een belbekken

Ook maat en dikte veranderen de persoonlijkheid van een bekken

Het gaat niet alleen om het type. Ook maat en dikte veranderen de persoonlijkheid van een bekken enorm. In het algemeen geldt: hoe groter het bekken, hoe lager en breder de klank; hoe kleiner het is, hoe sneller de respons en hoe gefocuster de klank.

Neem crashes als voorbeeld: bij een 16-inch draait het doorgaans om snijkracht, bij een 18-inch om kracht, en een 20-inch crash kan zich uitspreiden als een muur van geluid.

Ook de dikte maakt veel uit. Dunne bekkens reageren op een lichte aanslag en openen meestal snel. Dikke bekkens hebben meer volume en aanslag, en blijven zelfs bij hoog volume overeind.

Toch wordt de werkelijke klank niet alleen door de dikte bepaald. Legering, hamerwerk, vorm en vele andere elementen maken allemaal een groot verschil.

Het is dus niet zo simpel als “dik is voor rock” en “dun is voor delicaat”. Het karakter hangt af van de balans van het bekken als geheel.

Een bekkenset in verschillende maten

Hoe bekkens worden gemaakt: wat hun karakter vormt

Een bekken is niet zomaar een instrument waarvan alleen de vorm verschilt. In de praktijk komt het klankkarakter voort uit vele bewerkingen: de legering, de manier van vormen, het hameren, het afdraaien (de groeven) en meer.

De twee bekendste benaderingen zijn “gegoten” bekkens (cast) en bekkens van “plaatmetaal” (sheet).

Gegoten bekkens volgen een traditionele methode waarbij gesmolten legering één voor één tot bekkens wordt gevormd. Ze hebben doorgaans complexe boventonen en een diepe klank.

Bekkens van plaatmetaal worden gemaakt door gewalste metalen platen te bewerken, en neigen naar een heldere, strakke, directe klank.

De kuiltjes die je op het oppervlak van een bekken ziet, komen van het zogeheten “hameren”, een belangrijke stap met een groot effect op de klank. Een bekken is niet zomaar een metalen plaat. De bewerkingen zelf maken deel uit van het ontwerp van de klank.

Een gehamerd crashbekken op een standaard

Bekkens veranderen terwijl je erop speelt

Omdat bekkens van metaal zijn, verandert hun karakter beetje bij beetje door gebruik en tijd. Oxidatie door vingerafdrukken en de lucht, en de trillingen van jarenlang spelen, kunnen zowel de klank als het uiterlijk veranderen.

Veel drummers merken dat de klank zich na verloop van tijd zet: de hoge tonen worden wat rustiger en de boventonen zachter. Daarom wordt een bekken soms niet alleen als verbruiksartikel gezien, maar als een instrument waarmee je samen groeit.

Sommige drummers houden van het scherpe randje van een gloednieuw bekken; anderen geven de voorkeur aan de gezette stem van een bekken waarop al jaren wordt gespeeld.

Te veel poetsen kan ook de oppervlakteafwerking en de klank beïnvloeden, dus veel drummers laten een bekken liever zien dat het flink bespeeld is. Deze verandering in de loop van de tijd is een deel van wat het bekken zo’n aantrekkelijk instrument maakt.

Er bestaat niet één juist bekken

Specificaties alleen vertellen je niet alles over een bekken. Zelfs bij dezelfde maat en in dezelfde serie veranderen hamerwerk en afwerking het karakter, en de klank die je nodig hebt, hangt af van je speelstijl en de muziek die je speelt.

Juist daarom zoeken zoveel drummers jarenlang naar het bekken dat bij hen past.

Bekkens bepalen het gevoel en de muzikale identiteit van een drummer meer dan bijna iets anders. Hoe meer je erover leert, hoe dieper het gaat.

Ook bij VEQUS hechten we de meeste waarde aan muzikaal karakter, het deel dat specificaties alleen niet kunnen uitdrukken.